Öğrenci Kredisi Faiz Oranlarını Nasıl Karşılaştırılır
Öğrenci kredisi ararken en sık yapılan hata, bankaların vitrindeki tek bir sayıya bakıp karar vermektir. Oysa aynı tutar ve aynı vade için iki teklif arasındaki gerçek fark, ilan edilen orandan çok daha büyük olabilir. Çünkü toplam maliyeti belirleyen tek unsur faiz değil.
Sorun nerede?
- Bazı kurumlar aylık, bazıları yıllık oran açıklar. %1,89 aylık ile %22 yıllık aynı şey değil.
- Dosya masrafı, sigorta, hayat sigortası zorunluluğu gibi kalemler orana yansımaz.
- Ödemesiz dönem (mezuniyete kadar erteleme) cazip görünür ama faiz işlemeye devam ediyorsa maliyeti artırır.
- Vade uzadıkça aylık taksit düşer, toplam ödeme yükselir. Düşük taksit "ucuz kredi" demek değildir.
Bu yüzden karşılaştırmayı orana değil, toplam geri ödeme tutarına göre yapmak gerekir.
Karşılaştırma öncesi verileri eşitleyin
Teklifleri yan yana koymadan önce üç şeyi sabitleyin:
- Kredi tutarı: Aynı rakamı isteyin. 50.000 TL ile 60.000 TL teklifi karşılaştırılamaz.
- Vade: Aynı ay sayısını sorun. 24 ay ile 36 ay farklı ürünlerdir.
- Oran birimi: Hepsini aylık orana çevirin. Kabaca yıllık oranı 12'ye bölmek fikir verir, ama net karşılaştırma için bankadan doğrudan aylık oranı isteyin.
Bu üç veri eşitlenmeden yapılan her karşılaştırma yanıltıcıdır.
Bakmanız gereken 6 kalem
- Aylık faiz oranı: Başlangıç noktası, tek ölçüt değil.
- Toplam geri ödeme: Taksit × taksit sayısı. En dürüst sayı budur.
- Dosya/tahsis ücreti: Kredi tutarından peşin kesiliyor mu, taksite mi ekleniyor?
- Sigorta koşulu: Zorunlu mu, primi ne kadar? İhtiyacınız olmayan bir poliçeye para ödemek istemezsiniz; kişisel sigorta ihtiyacınızı ayrıca değerlendirin.
- Ödemesiz dönem şartı: Bu dönemde faiz işliyor mu, işleyen faiz anaparaya ekleniyor mu?
- Erken kapama koşulu: Ara ödeme veya kapama cezası var mı?
Kendi tablonuzu kurun
Aşağıdaki gibi bir tablo, karar sürecini birkaç dakikaya indirir. Sayılar örnektir; kendi tekliflerinizi yazın.
| Kalem | Teklif A | Teklif B | Teklif C |
|---|---|---|---|
| Kredi tutarı | 50.000 TL | 50.000 TL | 50.000 TL |
| Vade | 24 ay | 24 ay | 36 ay |
| Aylık oran (ilan) | %2,10 | %1,95 | %2,05 |
| Dosya masrafı | 0 TL | 750 TL | 500 TL |
| Zorunlu sigorta | Yok | Var | Yok |
| Ödemesiz dönem | Yok | 6 ay (faiz işler) | Yok |
| Toplam ödeme | Hesaplayın | Hesaplayın | Hesaplayın |
Son satırı doldurduğunuzda genelde şu ortaya çıkar: en düşük orana sahip teklif, masraf ve sigorta yüzünden en pahalı olabilir. Vadesi uzun olan C teklifi ise taksiti rahat ama toplamı en yüksek çıkar.
Toplam maliyeti kendiniz hesaplayın
Bankanın verdiği taksit tutarını doğrulamak için basit bir kontrol yapın:
- Taksit tutarını taksit sayısıyla çarpın.
- Çıkan sonuçtan anaparayı çıkarın: bu, ödediğiniz faiz ve masraf yükü.
- Bu yükü anaparaya bölün, yüzde olarak gerçek maliyeti görün.
Örnek mantık: 50.000 TL için 24 ay boyunca 2.700 TL ödüyorsanız toplam 64.800 TL, yani 14.800 TL ek maliyet. Bu, anaparanın yaklaşık %29,6'sı. Aynı işlemi diğer tekliflere uygulayın; oran birimlerinden bağımsız, karşılaştırılabilir tek bir sayı elde edersiniz. Faizin nasıl biriktiğini kavramak için basit faiz ile bileşik faiz arasındaki farkı ve kredi hesaplama mantığını tazelemek işe yarar.
Ödemesiz dönem tuzağı
Öğrenci kredilerinin çoğu, mezuniyete kadar ödeme yapmama imkânı sunar. Kritik soru: bu dönemde işleyen faiz ne oluyor?
- Faiz işlemiyorsa: Net avantaj, tercih edin.
- Faiz işliyor ama siz ödüyorsanız: Kabul edilebilir. Anapara büyümez.
- Faiz işliyor ve anaparaya ekleniyorsa: Borcunuz siz okurken büyür. Mümkünse en azından faizi ödey